YAHYA BEY, TAŞLICALI, DUKAGİN-ZÂDE (ö. 1582)

Ailesinden dolayı Dukaginzâde, geldiği yerden hareketle ise Taşlıcalı diye anılan Yahya Bey (ö.1582), şimdi Karadağ sınırları içinde kalmış olan Taşlıca’da doğdu. Bölgede tanınmış Dukaginzadeler adlı Arnavut ailesine mensuptur. Buradan devşirilerek İstanbul’a getirildi ve Acemi Oğlanları Ocağı’nda eğitildi. Burada yaya-başılığa yükselen, daha sonra sipahi sınıfına ayrılan Yahyâ, öğrenme isteği ve yeteneği ile Yeniçeri kâtibi Şehabeddin Bey’in dikkatini çekti ve onun kendisini çırak edinmesiyle yeniçerilere uygulanan bazı zorunluluklardan muaf tutularak kültür ve sanatla uğraşmaya daha çok vakit ayırdı. Devrin sanat muhitlerine girerek burada ilgililerin dikkatini çekti. Döneminin kültür sanat koruyucuları olan Defterdâr İskender Çelebi, İbrahim Paşa, Güzelce Kasım Paşa gibi birçok devlet adamına methiyeler yazan Yahya, düğünü vesilesiyle sunduğu bir kasidesiyle, aynı zamanda padişahın damadı olan Sadrazam Rüstem Paşa’nın da ilgisini çekince bazı önemli görevlere atandı. Fakat Şehzâde Mustafa'nın 1553’te katli üzerine yazdığı mersiyesinde, Sadrazam Rüstem Paşa’yı itham edince soruşturmalara maruz kaldı. Zeamet göreviyle Bosna’daki İzvornik sancağına sürüldü. Statüsünün altındaki görevi benimsemeyen Yahya Rüstem Paşa’ya olan hıncını onun ölümü üzerine yazdığı hicviye mersiyesi ile göstermiş oldu. Bu kırgınlıkla bir daha İstanbul’a dönemeyen şair Rumeli’de ömrünü tamamladı ve İzvornik’te öldü.